Doğa ve Canlıları Haberle

Neden Kitap Sayfaları Zaman Geçtikçe Sararır?

Ekleyen Gizem

HaberleTV Yorumu: Eski gazete küpürlerine, tabiri caizse yaşlanan kağıt belgelere ve yıllanmış kitaplara bakacak olursanız, muhtemelen sarı bir renk tonuna büründüklerini fark edersiniz. Ama neden eski kağıt ürünleri bu altınımsı renge dönüşüyor hiç düşündünüz mü? Cevabı yazıda…

Oksijen Büyük Rol Oynuyor

Güney Karolina Üniversitesi’nden Susan Richardson’un açıklamalarına göre, aslında sararan kitap değil, kitap sayfalarını oluşturan materyal. Dolayısıyla farklı materyale sahip kağıtlardan oluşan kitaplar da bu yüzden farklı tonlarda sararabiliyor. Ayrıca, bu sarı renk tonlarının kitaplarda zaman içerisinde oluşmasında oksijen büyük rol oynuyor.

Ağaçtan Yapılıyorlar

Birçok kitabın sayfasının yani çoğu kağıdın, selüloz ve kara bitki hücresi duvarlarına sertlik kazandıran ve sert ve güçlü ahşap etkisi veren lignin adı verilen doğal ahşap bileşenlerinden oluşan ağaçtan yapıldığı biliniyor. Selülozun özelliklerine bakıldığında ise ışığı yansıtmakta çok başarılı olan renksiz bir madde ifade ediliyor. Tüm bu özellikleri ona ilk bakıldığında onun beyaz olarak algılanmasına sebep oluyor. Bu yüzden kitaplar ilk alındığında bünyesindeki kağıtlar da beyaz olarak algılanıyor.

Lignin Işığa Maruz Kalıyor

Kağıtların içerisindeki bu olmazsa olmaz sayılan lignin maddesinin durumu ve yapısı ise ışığı görünce büyük oranda değişiyor. Lignin hem ışık hem oksijenle temas ettikçe zaman içerisinde molekül yapısında çeşitli değişikliklere uğruyor. Lignin aslında polimerler grubunda yer alıyor fakat lignin diğer polimerlerden farklı olarak kısmen oksidasyona duyarlılık özelliği taşıyor. Yani ekstra oksijen moleküllerini yapısına kolayca alabiliyor ve bu moleküller ile polimerin yapısının değişmesine sebep olabiliyor. Eklenen oksijen molekülleri, bu alkol alt ünitelerini bir arada tutan bağların kopmasına sebep oluyor ve kromoforlar olarak adlandırılan moleküler bölgelerin oluşmasına neden oluyor. Kromoforlar (Yunancada “renk taşıyıcıları” veya “renk taşıyıcıları” anlamına gelir), gözlerimizin renk olarak algıladığı belirli dalga boylarını yansıtıyor. Lignin oksidasyonu durumunda da, bu renk sarı veya kahverengi olarak ortaya çıkıyor. İşte uzmanlara göre zaman içerisinde kitap sayfalarının sararmasının nedeni özet olarak bu şekilde aktarılıyor. 


 

Yazar Hakkında

Gizem

İTÜ'lü mühendis, sanatsever piyanist, haber ve sanat programı yapımcısı, editörü, sunucusu. Ayrıca bir Fransızca aşığı.

Bir Yorum Bırak